Hallo,

Ondertussen is het hier donderdagavond, en bij jullie al nacht, en heb ik de tijd om me hier in het hotel achter de computer te nestelen. Ik ben dus terug in La Paz, voor eventjes toch want morgen vlieg ik naar het tropisch warme Santa Cruz. Hopelijk is het daar nu weer niet te warm. Vanmorgen ben ik met Efrain, de chauffeur, van het mistige en miezerige Sorata naar La Paz terug gereden. Het weer in Sorata was nog slechter dan de vorige dagen, en onderwege waren er zelfs stukken dat je geen steek voor je ogen zag. Eens we ter hoogte van het Titicacameer waren belandden we wel in zonnig weer. Het was een leuke terugrit, Efrain was een heel aangename chauffeur, en onderwege hebben we veel van gedachten gewisseld over de politiek, de economie en de sociale situatie hier in Bolivia. Ik ben echt wel blij dat mijn kennis van het spaans me toelaat zo een gesprekken te voeren, ik zou anders toch heel wat missen. De reisbureaus maken zich wel sterk dat de gidsen (en soms de chauffeurs) engels praten maar in werkelijkheid moet je toch al heel goed zoeken om een engelstalige gids of chauffeur te vinden. Efrain vertelde me ook wel een aantal leuke en interessante wetenswaardigheden over de dorpen en steden waar we doorreden en overhun bewoners. Het was een leerzame autorit.

Eenmaal in La Paz aangekomen wilde ik eigenlijk eerst mijnkleren laten wassen, maar hier in het hotelbetaal je per kledingstuk en dat was me toch wat duur, en de lavanderiahier in de buurt kon mijn was pas tegen zaterdag afleveren, Ik zal dus morgen mijn vuile wasmee op het vliegtuig nemen en hopen dat ik in Santa Cruz of Samaipata meer succes heb, Voorts heb ik me vandaag bezig gehouden met het commerciele centrum van La Paz watte verkennen. In de straat waar de winkeltjesdie allerlei artesaniaverkopen zijn was niet zoveel te zien - in elk winkeltje zie je letterlijk dezelfde koopwaar - maar de Calle de Brujas (het heksenstraatje) kon me wel bekoren. Hier kan je allerlei zaken kopenom te offeren aan Pachamama (moeder aarde) en die je geluk brengen, zoals foetussenvan llamas en opgezette babyllamas die je, als je een huis gaat bouwen, in kan gravenin het gebouw en die dan geluk brengen.Het was een speciale ervaring daar in hetheksenstraatje. Ik vond erook nog enkele leuke souvenirs voor mezelf, en ook kleine cadeautjes waar ik voor een aantalmensen nog naar op zoek was. Ik kocht mezelf ook nog een voetbalshirt van de Boliviaanse nationale ploeg en een van Bolivar, een van de twee groteploegen uit La Paz. Ik kocht ook al een shirt van Universitario de Sucre en van The strongest uit La Paz.. Het zijn ideale shirts om thuis mee te sporten en ik vind het wel een origineel souveniertje voor mezelf. InBonheiden zullen ze me dus binnenkort in Bolivaanse sportuitrusting op het badmintonterrein zien staan, dusja Else, jemag mijn lidmaatschap bij de KWB verlengen, ik betaalhet je nadien wel terug.

Hier in La Paz kwam ik ook ongelooflijk veel reisbureautjes tegen, volgens de lonely planet zijn er hier in La Paz wel meer dan 100, en als je wil kun je eender welke uitstap of meerdaagse trip onmiddellijk boeken om de dag nadien te vertrekken. Ik had vanuit het reisbureau in Sucre een aantal uitstappen geregeld zodat ik tot en met zondag een gevuld programma heb, maar eigenlijk was dit niet nodig geweest. Je kan gewoon perfect naar een stad reizen, je daar een hotel boeken en bij een lokaal bureau een uitstap boeken die je wil doen. Eigenlijk is het helemaal niet zo moeilijk om door Bolivia te reizen. Ik had bij het reisbureau in Sucre een aantal trips geboekt omdat het mijn eerste keer alleen in Zuid Amerika is en ik niet wist of het al dan niet makkelijk zou zijn om zelf alles te organiseren. Ik koos dus voor een beetje zekerheid, maar nu weet ik dat ik een volgende keer gewoon alles zelf ter plaatse kan regelen. Dat zal me ook heel wat goedkoper uitkomen, want op die manier moet je de organisatie die optreedt als tussenpersoon niet betalen. Nu betaalde ik voor de diensten van het bureau in Sucre en voor de diensten van het lokale bureau waar het bureau in Sucre mee samenwerkt, en zo betaal je toch wel wat geld voor die dienstverlening. Het ergste vind ik dan nog dat het geld dat je hier besteedt niet terechtkomt bij de armste mensen van het land, maar bij de midden- en de hogere klasse. Als je zelf alles regelt kan je het geld dat je zo bespaart rechtstreeks overmaken aan een of ander project, en dan komt je geld wel terecht waar je wilt dat het terechtkomt. Ik merk bij mezelf dat ik daar toch echt wel mee bezig was. De toeristische industrie zorgt er dus wel voor dat het geld niet echt terecht komt bij de mensen die het nodig hebben. Efrain zei me dan wel dat de toeristische industrie voor werkgelegenheid voor de Bolivianen zorgt, en dat is natuurlijk wel waar, maar als je gewoon rechtstreeks met lokale gidsen werkt hebben die mensen uiteraard ook werk. De grootste reisorganisaties hier in Bolivia zijn dan blijkbaar ook nog in buitenlandse handen, zodat de winsten ook nog eens naar het buitenland gaan. De reisorganisaties betalen hier blijkbaar wel 15 % bedrijfsbelasting maar dat lijkt me echt wel weinig.Er zijn ook buitenlandse reisbureaus die werken met buitenlandse gidsen en buitenlandse chauffeurs, dus daar worden de Bolivianen al helemaal niet beter van. Ik hoop dat ik jullie niet verveel met mijn verhaal, maar jullie zijn natuurlijk niet verplicht het te lezen he. Het gaat verder trouwens terug wat persoonlijker worden hoor, wees gerust.

Wat me ook nog stoort aan de reisbureaus hier is dat ze je eigenlijk weinig informatie geven en dat ze eigenlijk niet weten welk product ze verkopen. Van een reisbureau zou je toch mogen verwachten dat ze het gebied waar naartoe ze reizen verkopen kennen, en dat ze weten wanneer de beste periode is om er naartoe te reizen, maar blijkbaar is dat dus teveel gevraagd, In Belgie hebben handelaars een wettelijke informatieplicht, ik vraag me af of het hier in Bolivia ook zo is, Over Boliviaanse wetgeving gesproken, Efrain wist me te vertellen dat het parlement een wet heeft goedgekeurd die de invoer van tweedehandswagens aan banden legt. Nu kan je hier in Bolivia elke tweede- of derdehandswagen zonder enig probleem invoeren, zonder dat er ook maar enige kwaliteitscontrole op staat - ik schreef eerder ook al dat er hier in Bolivia geen technische autokeuring bestaat - dus kunnen jullie je voorstellen welke wrakken en oude autos hier rondrijden en wat die allemaal voor vuiligheid uitstoten. Daar zou in de toekomst dus verbetering inkomen, het is te hopen voor Bolivia, het is echt zo een mooi land, maar de Bolivianen maken er soms echt een vuilnisbelt van. Ik had het hier ook over met Ignacio, mijn gids in Sorata, Hij zei me dat dit inderdaad zo is, maar volgens hem maken sommige toeristen er ook echt een zootje van, In Bolivia zijn er heel veel Israeli, en volgens Ignacio zijn die nog veel erger als de Bolivianen als het er op aankomt van overal je vuiligheid op straat achter te laten. Hij wil zelfs geen Israeli meer gidsen. Of het nu om racisme gaat of dat het werkelijk zo is laat ik in het midden, ik geef het jullie gewoon even mee. Ik was ook blij dat ik vanmorgen op weg van Sorata naar La Paz heel wat fietsers tegenkwam. Het had wel iets zo een oude vrouw met al haar rokken aan en haar bolhoed op haar hoofd op een fiets. In de steden die ik tot nu toe bezocht zie je bijna geen fietsen, maar de steile straten in de steden lenen zich ook echt niet om er te fietsen.

Maar ik was aan het schrijven over de toeristische industrie in Bolivia, ik moet zien dat ik de rode draad in mijn verhaal niet kwijtraak. Er zijn al chance ook goede voorbeelden. Zo is er de reisorganisatie Condor trekking in Sucre. Ze werken uitsluitend met vrijwilligers (veel buitenlanders) en vrijwliige gidsen, ze bieden wandel- en trektochten in en in de omgeving van Sucre aan en de winst die ze maken gebruiken ze om te investeren in de lokale gemeenschappen in de dorpen waar ze gaan wandelen. Maar deze organisatie - die volgens mij echt wel de juiste ingesteldheid heeft - wordt dan geboycot door de traditionele reisbureaus. Zo heb ik mijn eerste tweedaagse wandeling in Sucre gemaakt met Alan, een super goede gids, die ook bij condor trekking werkt. Voor de wandeling die ik nadien rond Sucre wilde maken had Alan me voorgesteld om die ook met hem te maken, en rechtstreeks met hem af te spreken, zonder het reisbureau. Toen ik Alan niet kon bereiken vroeg ik aan het reisbureau om een tweedaagse voor me te regelen met Alan, met de vraag dat zij Alan zouden contacteren. Enkele dagen later vertelde de medewerkster vanhet reisbureau me dan dat Alan blijkbaar ergens in de bergen zat en dat hij niet met mij kon gaan wandelen, en toen stelde ze me voor om met Harald te gaan wandelen. Met Harald had ik dus de eerste keer al wat fratsen voor, dat konden jullie al lezen in een vorig verhaal, en tijdens de wandeling die ik nadien met Harald maakte had ik toch ook zo mijn bedenkingen over Harald, maar daar ga ik een ander verhaal aan wijden. Ik kreeg Alan dus niet meer te pakken via het reisbureau, maar per toeval (alsdat al zou bestaan) kwam ik Alan later opnieuw tegen in Potosi. De eerste keer had ik hem niet herkend, in zijn mijnwerkersplunje (hij was op dat moment aan het gidsen in de mijn) maar s avonds kwam ik hem terug tegen op restaurant. Het zal zo moeten geweest zijn, Ik vertelde hem dat ik het spijtig vond dat ik de tweede wandeling niet met hem had kunnen maken, en hij vertelde me dat hij telefoon had gekregen van het reisbureau dat ik niet meer geinteresseerd was in een wandeling met hem. Blijkbaar was ik iets te enthousiast geweest over Alan op het reisbureau en had ik ook iets over condor trekking verteld, en dan zorgen ze er blijkbaar voor dat je met die man, die het heel goed meent, geen contact meer krijgt en dat je met een andere gids opgezadeld wordt die er een heel andere visie op na houdt. Alan heeft me op restaurant heel veel verteld over condor trekking, heeft me de website laten zien, heeft me verteld over wat ze allemaal doen, over hun visie, en dat leek me echt wel de juiste instelling te zijn, Spijtig genoeg is er maar een zulk een reisbureau in Bolivia, en bieden ze voorlopig enkel tochten aan in Sucre. Ik weet nu wel dat ik, als ik nog eens in Sucre ben, met condor trekking op stap zal gaan, en dat ik hen ook zal aanraden aan anderen die naar Sucre willen gaan. Ik vind het erg dat een organisatie die het goed meent zo moet vechten tegen de gevestigde organisaties, maar ik denk dat niet enkel in Bolivia het geval is ...

Ik zie dat het ondertussen al tien na tien is en voel dat ik echt wel moe begin te worden. Mijn verhaal over de fratsen die ik met Harald beleefd heb zullen dan toch niet meer voor vandaag zijn,

Hasta luego,

Patrick