Beste mensen in België en Nederland,

Ik heb eindelijk even de tijd gevonden om met jullie mijn belevenissen van twee weekends geleden te delen.

Ik had dat weekend een gids gehuurd om op het platteland te gaan wandelen, om zo van dichtbij te kunnen beleven hoe het leven er daar aan toegaat. Ik had trouwens ook geen zin om het hele weekend in de stad door te brengen,

Eenmaal we met onze auto de hoofdweg verlaten hadden kwamen we terecht op een zeer stoffige en zanderige weg en zag je aan de weg dat je hier echt toch wel in een ontwikkelingsland bent.Op een bepaald moment moesten we stoppen, want ze zijn aan de weg aan het werken, meer bepaald de weg aan het asfalteren. Naar het schijnt zouden de werken binnen twee tot drie jaar gedaan zijn ... Ze sluiten dus gewoon om zeven uur s'morgens de weg af tot 12 u., van 12 tot 13 u. openen ze de weg een uurtje, en dan gaat hij terug toe tot 18 u. Er zit heel veel volk langs de kant van de weg, die allemaal op reis zijn met een bus of in een open vrachtwagen. Ik vraag aan de gids waarom de mensen hier toch zoveel reizen, zeker als je ziet dat de reisomstandigheden toch niet echt confortabel te noemen zijn. Blijkbaar reizen de mensen hier om inkopen te gaan doen, of om zelf hun koopwaar elders te gaan verkopen. Er staat een hele file te wachten aan de wegenwerken en de mensen zetten ondertussen gewoon een handeltje op. Het is best grappig om te zien. Eenmaa l de weg opengesteld wordt rijden we door best indrukwekkende landschappen.

Ik voel me ondertussen echt wel een toerist. (wat ik natuurlijk ook wel ben), met chauffeur en gids in een 4 x 4, terwijl de Bolivianen opeen gepakt zitten in een open vrachtwagen.

Mijn gids is nog een student toerisme, en hij valt heel goed mee. Rond 13 u. beginnen we te wandelen, een uurtje later houden we halt voor ons middagmaal, in een inham vol stalagtieten en stalagmieten, een originele plaats voor de lunch. We wandelen rond in de krater van Maragua, ongeveer 8 km. breed. Wetenschappers zijn het er blijkbaar nog altijd niet over eens hoe de krater ontstaan is : door een meteoorinslag, door een vulkaanuitbarsting, of misschien is de krater de bodem van een vroeger meer, dat in verbinding zou hebben gestaan met het Titicacameer. Klinkt behoorlijk mysterieus, maar misschien worden deze verhalen in leven gehouden om toeristen te lokken. Het is in elk geval een heel mooie omgeving, een speciaal landschap met kleine huisjes in steen of in adobe (klei) . Varkens, kippen, ezels en stieren lopen hier overal los op straat. Een opvallend detail trouwens : varkens hebben hier geen krulletje in hun staart.

De mensen die we onderweg tegenkomen spreken Quechua en geen Spaans, en mijn gids spreekt ook Quechua, dat is handig.

Ik ben ook benieuwd of de mensen hier in Bolivia ook hun eigen huis hebben ofwel dat ze huren, en hoe dat op de campo in elkaar zit. In steden is het zoals bij ons, je bent eigenaar van je huis of je huurt een huis, op de buiten ben je eigenaar van de grond die je bewerkt. Alles is bovendien eigendom van de lokale gemeenschap, en je kan je ook niet zomaar in een dorp komen vestigen. Je moet echt lid zijn van de gemeenschap, en je kan alleen lid worden van de gemeenschap door met iemand van de gemeeschap te trouwen. Echtscheiding kennen ze hier ook niet in el campo, je blijft getrouwd tot aan je dood. Er is hier op el campo heel veel solidariteit tussen de mensen, ik denk dat de mensen hier waarschijnlijk minder eenzaam zijn dan in de stad, zeker de oudere mensen, maar of ze nu gelukkiger zijn ? Dat is moeilijk te zeggen want we leven hier echt wel in armzalige omstandigheden, vaak zonder televisie of water.

Tegen vier uur bereiken we het huisje waar we gaan overnachten. Er staan hier enkele zulke huisjes in het dorp. Het zijn mooie adobe huisjes die bepleisterd zijn. Er staan enkele bedden in, een keuken, een kast, tafel en stoelen. Je kan er zelf in koken. Het is best een gezellig huisje, leuker dan een grote berghut in Europa. De huisjes zijn eigendom van de gemeenschap, en de prijs die je voor het gebruik ervan betaalt is ook voor de gemeenschap.

De burgemeester in het dorp is een van de dorpsouderen, die ook worden verondersteld wijs te zijn, omwille van hun leeftijd. Dit blijkt in heel Bolivia zo te zijn op het platteland. Je stelt je hier geen kandidaat om burgemeester te worden, nee, je wordt gevraagd.

Ze hebben hier ook hun eigen dorpsrechtspraak. De dorpsoudste spreekt hier recht, en niet de staatsrechtbank. Als je hier iets doet wat de gemeenschap niet zint, spreekt de gemeenschap recht over je uit, en kunnen ze zelfs de doodstraf uitspreken en uitvoeren, zonder dat er daarna ooit nog iets over je gehoord wordt. Dit zou vorig jaar gebeurd zijn, toen twee politieagenten naar het dorp kwamen omdat een dorpeling blijkbaar van autodiefstal beschuldigd werd. De dorpsgemeenschap had er duidelijk een andere visie over, en niemand heeft de agenten die het dorp bezocht hebben ooit nog teruggezien of gehoord. Heel het dorp weet wat er gebeurd is - volgens mijn gids heeft de gemeenschap de agenten ter dood veroordeeld en hen ook effectief gedood - maar iedereen zwijgt als een graf. Daarom alleen al is het goed dat ik een gids bijheb die de lokale gebruiken kent, zodat die me kan behoeden voor problemen en ongemakken. Een van die ongemakken is bijvoorbeeld waar ga je naar het toilet ? Blijkbaar mag dat overal gewoon op straat. Handig om te weten, ik zou niet per ongelukeen of ander religieus of ritueel belangrijk plekje willen verontreinigen. (Ik moet er dan wel bijvertellen dat heel het landschap zo bevuild is dat het waarschijnlijk niet zou opvallen, maar toch ... )

Op ons huisje staat zelfs een zonnepanneeltje, dat is al een begin, maar het staat in schril contrast met al het vuil dat je onderweg overal tegenkomt. Volgens mijn gids doet de overheid veel te weinig om het ecologisch bewustzijn van de mensen te stimuleren en neemt niemand hiertoe enig initiatief. Op school krijgen de kinderen nochtans wel les over ecologie en biodiversiteit, maar het is wel het laatste hoofdstuk van het handboek natuurwetenschappen.

Op zondag volgt een aangename wandeling door de krater, waarna we de klater uitklimmen en afdalen langs een mooi berglandschap. Onderweg komen we trouwens dinosaurusvoetsporen tegen. Het is hier niet de enige plaats waar die sporen gevonden werden, dichter bij Sucre zijn er ook een aantal plaatsen waar je dinosaurussporen kan zien.

We wandelen verder tot de auto ons komt oppikken en we verderrijden naar Potolo, een dorpje dat vooral bekend is om het handgeweven textiel. Het is ook een rijker dorp, en dat merk je dadelijk.

Nadien terug naar Sucre, en de avond afgesloten met een gezellig avondmaal in cafe Amsterdam.

Patrick